HỘI NGHỊ ĐÁNH GIÁ VIỆC VẬN HÀNH ĐƯỜNG DÂY NÓNG VÀ ỨNG DỤNG TRỢ GIÚP PHÁP LÝ TRÊN ĐIỆN THOẠI DI ĐỘNG: THÚC ĐẨY CHUYỂN ĐỔI SỐ TRONG HOẠT ĐỘNG TRỢ GIÚP PHÁP LÝ

Trong khuôn khổ chuỗi hoạt động do Bộ Tư pháp phối hợp với Chính phủ Nhật Bản, Quỹ Phát triển xã hội Nhật Bản (JSDF) và Ngân hàng Thế giới tổ chức tại tỉnh Lạng Sơn, ngày 08/5/2026 đã diễn ra Hội nghị “Đánh giá sử dụng đường dây nóng và ứng dụng trợ giúp pháp lý trên điện thoại di động”. Trung tâm Trợ giúp pháp lý nhà nước số 2 tỉnh Đắk Lắk được mời tham dự với số lượng 3 người. Hội nghị tập trung đánh giá kết quả vận hành thực tế của hệ thống đường dây nóng và ứng dụng trợ giúp pháp lý trên điện thoại di động sau thời gian triển khai thí điểm, đồng thời trao đổi các giải pháp hoàn thiện mô hình trợ giúp pháp lý số trong giai đoạn tới.

Quang cảnh Hội nghị

Theo nội dung báo cáo tại Hội nghị, việc xây dựng đường dây nóng và ứng dụng trợ giúp pháp lý trên điện thoại di động được triển khai trong bối cảnh ngành Tư pháp đang đẩy mạnh cải cách hành chính, chuyển đổi số và nâng cao khả năng tiếp cận công lý cho người dân, đặc biệt là các nhóm yếu thế. Thông qua ứng dụng trên điện thoại di động, người dân có thể tiếp cận thông tin trợ giúp pháp lý nhanh chóng, gửi yêu cầu trợ giúp pháp lý, tra cứu quy định pháp luật cơ bản, kết nối với Trung tâm trợ giúp pháp lý, theo dõi tiến độ xử lý vụ việc, phản hồi mức độ hài lòng đối với dịch vụ trợ giúp pháp lý. Song song đó, hệ thống đường dây nóng giúp tăng cường khả năng tiếp nhận thông tin khẩn cấp, tư vấn ban đầu và hỗ trợ người dân ở vùng sâu, vùng xa, người cao tuổi hoặc người gặp khó khăn trong việc tiếp cận công nghệ.

Một trong những nội dung được nhiều đại biểu quan tâm là khả năng ứng dụng công nghệ nhằm thu hẹp khoảng cách địa lý trong hoạt động trợ giúp pháp lý. Thực tiễn cho thấy, đối với nhiều địa phương miền núi, vùng đồng bào dân tộc thiểu số hoặc khu vực khó khăn, việc người dân trực tiếp đến Trung tâm trợ giúp pháp lý còn gặp nhiều trở ngại về khoảng cách địa lý, chi phí đi lại, hạn chế thông tin, khả năng tiếp cận dịch vụ công. Việc triển khai đồng thời ứng dụng trợ giúp pháp lý trên điện thoại di động, đường dây nóng, mã QR hỗ trợ tiếp cận thông tin được xem là hướng đi phù hợp với yêu cầu hiện đại hóa hoạt động trợ giúp pháp lý hiện nay.

Đại diện Trung tâm TGPLNN số 2 tỉnh Đắk Lắk tham gia thảo luận

Bên cạnh việc hỗ trợ người dân, nền tảng số còn giúp cơ quan quản lý, theo dõi tiến độ xử lý vụ việc, quản lý dữ liệu trợ giúp pháp lý, đánh giá mức độ hài lòng của người dân, tăng cường tính công khai, minh bạch trong quá trình thực hiện trợ giúp pháp lý. Đây cũng là cơ sở quan trọng để từng bước xây dựng hệ sinh thái trợ giúp pháp lý số theo hướng đồng bộ, hiện đại và lấy người dân làm trung tâm phục vụ.

Tại Hội nghị, đại diện Công ty Cổ phần Upnext đã trực tiếp hướng dẫn trợ giúp viên pháp lý, luật sư thực hiện trợ giúp pháp lý, cán bộ cơ sở, tổ trưởng tổ dân phố thao tác sử dụng ứng dụng trợ giúp pháp lý trên điện thoại di động. Các nội dung hướng dẫn bao gồm: cài đặt ứng dụng, đăng ký tài khoản, gửi yêu cầu trợ giúp pháp lý, tra cứu thông tin, sử dụng mã QR, tiếp nhận và xử lý phản hồi trên hệ thống. Hoạt động thực hành trực tiếp giúp các đại biểu dễ dàng tiếp cận công nghệ mới, đồng thời tạo điều kiện để các địa phương trao đổi khó khăn, vướng mắc trong quá trình triển khai thực tế.

Bên cạnh những kết quả tích cực, Hội nghị cũng ghi nhận một số khó khăn như hạ tầng công nghệ chưa đồng đều giữa các địa phương, kỹ năng sử dụng công nghệ của một bộ phận người dân còn hạn chế, khó khăn trong việc duy trì nhân lực hỗ trợ vận hành hệ thống, nhu cầu tăng cường truyền thông để người dân biết và sử dụng ứng dụng trợ giúp pháp lý. Các đại biểu cũng đề xuất tiếp tục hoàn thiện tính năng ứng dụng, mở rộng kết nối dữ liệu, tăng cường tập huấn kỹ năng số, đẩy mạnh truyền thông cơ sở, nâng cao hiệu quả phối hợp giữa các cơ quan, tổ chức và địa phương trong triển khai trợ giúp pháp lý số.

Qua Hội nghị cho thấy việc ứng dụng công nghệ thông tin trong hoạt động trợ giúp pháp lý không chỉ là yêu cầu của chuyển đổi số mà còn góp phần nâng cao khả năng tiếp cận công lý, bảo đảm quyền được trợ giúp pháp lý của người dân trong bối cảnh phát triển xã hội số hiện nay.

Nguyễn Thị Khánh Duy